Kasko Nedir? Poliçede Nelere Bakılır?

Kasko, aracın kendisini korumaya yönelik ayrı bir sigorta poliçesidir. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılar; kasko ise aracınıza gelen zararı, poliçede yazılı şartlar çerçevesinde karşılar. Kaskonun değeri çoğu zaman adından değil, poliçenin ayrıntılarından çıkar.

Bu yazıda kaskonun trafik sigortasından farkını, ürün türlerini ve poliçede bakmanız gereken noktaları anlatıyoruz. Hasar sürecini ayrı bir yazıda ele alıyoruz. Prim ve limit gibi tutarlar şirkete ve döneme göre değiştiği için bu yazıda rakam yoktur. Kasko Genel Şartları'nın güncel metnini Türkiye Sigorta Birliği'nin (TSB) sayfasından kontrol edin.

Trafik Sigortasından Farkı

• Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını öder; kendi aracınızı korumaz. Ayrıntıyı zorunlu trafik sigortası yazımızda anlattık.
• Kasko sizin aracınıza gelen zararı karşılar. Temel teminat gruplarını şöyle sıralayabiliriz: başka bir araçla çarpışma; bir cisme çarpma, devrilme ve düşme; üçüncü kişilerin kötü niyetli eylemleri; yanma; çalınma veya çalınma girişimi. Gruplar beştir.
• İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) trafik sigortası limitinin üstünde kalan sorumluluğu kapsar (aşağıda).

Kasko da trafik sigortası gibi Türkiye sınırları içinde geçerlidir; yurt dışında korunmak için ek sözleşme yaptırmanız gerekir.

Kasko Ürün Türleri

Dar kasko, kasko, genişletilmiş kasko ve tam kasko, Kasko Genel Şartları'nda tanımlanmış ürün adlarıdır ve poliçe başlığında yazılır:

• Dar kasko temel teminat gruplarının bir kısmını içerir.
• Kasko temel teminat gruplarının tamamını içerir.
• Genişletilmiş kasko temel teminatların hepsine, ek sözleşmeyle alınabilen risklerden bazılarını katar.
• Tam kasko ek sözleşmeyle alınabilecek risklerin tümünü ekler.

Ek sözleşmeyle alınabilen riskler arasında şunlar sayılır: kullanım ve gelir kaybı (ikame araç); kemirgen zararı; anahtarla çalınma; sel ve su baskını; deprem, fırtına, dolu ve yıldırım; grev ve halk hareketleri; terör; yurt dışı. Kazadan doğmayan mekanik ve elektronik arıza ile lastik zararı da bu gruptadır. Bu nedenle ürün adına bakarak deprem, sel ya da ikame araç teminatı olduğunu varsaymayın; poliçeye eklenen ek riskleri satır satır okuyun.

Poliçede Nelere Bakılır?

Muafiyet

Muafiyet, hasarın poliçede yazılı kısmının sizde kalmasıdır. Muafiyet şartı poliçede açıkça yazılmalıdır; teklifleri karşılaştırırken yalnızca primlere değil muafiyete de bakın.

Kullanım kısıtları

Belli gün, mesafe ya da belli kişilerin kullanımı gibi kısıtlar poliçede yazılmalıdır. "Belirli sürücü" gibi bir şart varsa aracı başkasına verdiğinizde hasarın ödenmemesi riski doğar. Aracı kimlerin kullanacağını poliçeyi yaptırırken söyleyin.

Servis ve parça şartı

Genel Şartlar'a göre onarımın şirketin belirleyeceği serviste mi yoksa sizin seçtiğiniz serviste mi yapılacağı, parçanın orijinal mi eşdeğer mi olacağı poliçede net biçimde belirtilmelidir. Poliçede bu yönde bir belirleme yoksa sigortalının tercih ettiği servis ve parça esas alınır. Onarım aracın değerini belirgin biçimde artırıyorsa fark tazminattan düşülebilir; ancak bunun hangi parçada hangi oranda yapılacağı poliçede yazılı olmalıdır.

İkame araç ve hasarsızlık indirimi

İkame araç ihtiyacı genellikle "kullanım ve gelir kaybı" ek teminatıyla ya da şirketin benzer bir ek sözleşmesiyle, poliçedeki limit ve koşullar içinde karşılanır; poliçenizde tek tek okuyun. Genel Şartlar'da trafik sigortasındaki gibi standart bir basamak tablosu tanımlanmamıştır; indirim şirketin özel şartlarına göre verilir ve poliçede yazılır.

Teminat Dışı Haller

Kaskoda bazı haller teminat dışındadır ve ödeme yapılmaz:

• Gerekli sürücü belgesi olmayan kişinin aracı kullanması.
• Uyuşturucu ya da yasal sınırın üzerinde alkol etkisinde kullanım.
• Sigortalının ya da birlikte yaşadığı kişilerin kasten verdiği zarar.
• Taşıma kapasitesinin aşılmasından doğan zarar.
• Belgesiz ya da alkol veya uyuşturucu etkisindeki kullanımın tespitini engellemek için kaza yerinden ayrılma (tedavi ve can güvenliği gibi zorunlu haller hariç).

Trafik sigortası bu hallerin bir kısmında önce karşı tarafa öder, sonra size rücu eder. Kasko ise bu hallerde kendi aracınızın hasarını ödemez. Yani hem aracınızın hasarı kaskodan karşılanmaz hem de trafik sigortacısı karşı tarafa yaptığı ödemeyi size rücu edebilir.

Pert ve Rayiç Değer Mantığı

Kasko tazminatının üst sınırı, aracın hasar günündeki piyasa (rayiç) değeridir; poliçeye sabit bir tutar yazılmaz. Rayicin hangi kaynağa göre belirleneceği poliçede belirtilmelidir; belirtilmemişse resmî referans değerlere bakılır.

• Onarım masrafı rayiç değeri aşar ve eksper aracın onarılamayacağını tespit ederse araç tam hasarlı (pert) sayılır.
• Pert durumunda hurda tescil belgesi verilmeden tazminat ödenmez.
• Onarılabilir ancak ağır hasarlı araçlarda "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi istenir.
• Hasarlı aracı sizde bırakma konusunda anlaşılırsa, rayiç değer ile hasarlı aracın değeri arasındaki fark tazminat olarak ödenebilir.
• Çalınma halinde çalınma günündeki rayiç değer ödenir.

Taksitle ödeme yaptıysanız kalan prim borcunun pert ödemesinden düşülüp düşülmeyeceğini şirketten sorun.

İMM: Trafik Sigortasının Bıraktığı Boşluk

İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) sigortası, işletenin sorumluluğunun zorunlu trafik sigortası limitini aşan bölümünü, poliçede yazılı limite kadar üstlenir. Trafik sigortasının hiç ödemediği manevi tazminat ise ek sözleşmeyle bu kapsama alınabilir. Sürücünün kendi zararı, aracın kendisi ve sürücünün yakınlarının zararı İMM'nin dışında kalır. Pahalı bir araca verilen zarar trafik sigortası limitini aşarsa farkı kendiniz ödemek zorunda kalabilirsiniz; İMM'nin işlevi bu boşluğu kapatmaktır. Alkol etkisi, belgesiz araç kullanımı ve kasıtlı zarar durumlarında İMM sigortacısı da önce öder, sonra size rücu eder.

Sözleşme Ayrıntıları

• Aksi kararlaştırılmadıkça, poliçe size teslim edilmiş olsa da prim ya da peşinat yatırılmadan sigortacı sorumluluk üstlenmez.
• Aracın kullanım şeklini yanlış beyan etmek tazminattan indirime yol açabilir.
• Poliçe yeni malikle devam hükmü içermiyorsa araç satıldığında kasko kendiliğinden biter; kullanılmayan döneme ait prim gün esasıyla iade edilir.

Resmî Kaynaklar

• TSB: Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları
• TSB: Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

Bilgiler Türkiye Sigorta Birliği'nin yayımladığı Genel Şartlar metinlerine dayanır; poliçenizdeki güncel şartları sigorta şirketinizden doğrulayın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da sigorta danışmanlığı yerine geçmez. Kişiye özel durumlarda sigorta şirketine, ilgili kuruma ya da bir avukata başvurmanızı öneririz.

Sık Sorulan Sorular

Genişletilmiş kasko deprem ve seli de kapsar mı?

Adı tek başına bunu göstermez. Deprem, sel ve ikame araç gibi riskler ek sözleşmeyle alınabilen teminatlardır. Hangilerinin poliçenize eklendiğini poliçede tek tek okuyun.

Aracımı satarsam kasko ne olur?

Genel Şartlar'a göre poliçede yeni malikle devam hükmü yoksa kasko, aracın satışıyla kendiliğinden sona erer ve kullanılmayan döneme ait prim gün esasıyla iade edilir. Satış öncesinde sigorta şirketinizden poliçenizin bu konudaki hükmünü öğrenin.

Aracımı başkası kullanırken kaza yaparsa kasko öder mi?

Bu, poliçenizdeki şartlara bağlıdır. Poliçede kullanımı belli kişilerle sınırlayan bir şart varsa aracı başkasına verdiğinizde ödeme riski doğar. Kullanan kişinin gerekli sürücü belgesi olmaması ya da alkol veya uyuşturucu etkisi altında olması hallerinde ise kasko ödeme yapmaz. Aracı vermeden önce poliçenizdeki kullanım kısıtlarını kontrol edin.