Zorunlu trafik sigortası, kaza yaptığınızda karşı tarafın zararını karşılayan bir sorumluluk sigortasıdır. Kendi aracınızı ya da kendi kusurunuzla doğan zararlarınızı korumaz. Bu fark, kazadan sonra en sık yanlış anlaşılan konudur.
Bu yazıda poliçenin neyi karşıladığını ve neyi karşılamadığını, teminat mantığını, hasarsızlık basamağının kime bağlı olduğunu ve karşı araç sigortasızsa ya da kaçtıysa Güvence Hesabı'nın rolünü anlatıyoruz. Teminat limitleri ve prim tutarları değiştiği için bu yazıda rakam yoktur; güncel değerleri Sigorta ve Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) sayfasından kontrol edin.
Poliçe Neyi Karşılar?
Poliçede yazılı aracın işletilmesi sırasında başkalarına verilen ölüm, yaralanma ve eşya zararları teminat kapsamındadır. Teminat dört kalemden oluşur:
- Maddi zararlar: karşı aracın onarımı gibi eşya zararları; değer kaybı da bu kalemin içindedir.
- Sağlık giderleri: kazazedenin sosyal güvencesi bulunsun ya da bulunmasın, trafik kazası nedeniyle verilen sağlık hizmetlerinin bedelini Sosyal Güvenlik Kurumu üstlenir (Karayolları Trafik Kanunu md. 98).
- Sakatlanma: kalıcı sakatlık nedeniyle doğan zararlar.
- Destekten yoksun kalma: ölüm halinde geride kalanların uğradığı zararlar.
Poliçe ayrıca haksız taleplere karşı savunma sağlar ve yalnızca Türkiye'de geçerlidir.
Teminat Mantığı: Limit Kaza Tarihine Göre İşler
Her teminat kaleminin bir üst sınırı (limit) vardır ve sigortacı zararı bu sınıra kadar öder. Limitler SEDDK tarafından dönemsel olarak ilan edilir ve araç grubuna göre farklılaşabilir. Hangi limitin uygulanacağını poliçenin yenilendiği tarih değil, kaza tarihi belirler. Zarar limiti aşarsa aşan kısım sorumlu kişiye kalabilir; isteğe bağlı İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) sigortası bu boşluğu kapatmak için vardır.
Poliçe Neyi Karşılamaz?
Genel Şartlar'a göre aşağıdaki zararlar teminat dışındadır:
- Sigortalının kendi aracına gelen zarar.
- Sigortalının eşinin, usul ve füruunun (üst ve alt soyunun) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zarar.
- Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım.
- Manevi tazminat ile gelir, kâr ya da kira kaybı gibi dolaylı zararlar ve para cezaları.
- Hasar sonucu trafikten çekilen veya hurdaya çıkarılan aracın değer kaybı.
Ana mesaj şudur: kusurlu olduğunuz bir kazada kendi aracınızın onarımı trafik sigortanızdan ödenmez. Bu zarar için kasko gibi ayrı bir poliçe gerekir; kaskoyu ayrı bir yazıda anlatıyoruz.
Sigortacı Ödedikten Sonra Size Rücu Edebilir
Poliçedeki bazı şartlar, tazminatı azaltan nedenler olsa bile zarar görene karşı ileri sürülemez. Yani sigortacı önce zarar görene öder. Ardından aşağıdaki hallerde ödediği tutarı sigortalıya rücu edebilir:
- Kast ya da ağır kusur.
- Sürücü belgesi bulunmayan veya belgesine el konulmuş kişinin aracı kullanması.
- Uyuşturucu veya yasal sınırı aşan alkol etkisindeyken araç kullanma.
- Araç taşıma kapasitesinin aşılması ya da ruhsatsız yolcu veya tehlikeli madde taşınması.
- Genel Şartlar'daki yükümlülüklerin ihlali nedeniyle zararın artması.
- Aracın çalınması ya da gasbında sigortalının veya sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğunun tespit edilmesi.
- Kaza yerini terk etme ya da tutanak ve alkol raporu yükümlülüğüne aykırılık. Can güvenliği için ya da tedavi amacıyla sağlık kuruluşuna gitmek gibi zorunlu haller bu kapsamın dışındadır. Bu hüküm Temmuz 2026'dan itibaren geçerlidir.
Hasarsızlık Basamağı İşletene Bağlıdır
Mevcut uygulamada (SEDDK, Aralık 2025) trafik sigortasında sorumluluk işletene (ruhsat sahibine) aittir ve poliçe işleten adına düzenlenir. Bu nedenle hasarsızlık basamağı sürücüye değil, işletene bağlıdır. Araç değiştiren sigortalı basamağını yeni araca aktarabilir. 2026'dan itibaren yeni aracı önce alıp avantajlı basamaktaki eski aracını sonradan satan kişiler de basamak düzeltmesi talep edebilir; talep edilmezse düzeltme, poliçe yenilenirken sistem tarafından kendiliğinden uygulanır.
Sigortasız ya da Kaçan Araç: Güvence Hesabı
Geçerli zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç trafikten men edilir (Karayolları Trafik Kanunu md. 91). Karşı araç sigortasızsa ya da kazadan sonra kaçtıysa Güvence Hesabı devreye girebilir. Güvence Hesabı yalnızca bedenî zararları (sakatlık ve ölümde destekten yoksun kalma) öder. Kendi sitesindeki açıklamaya göre motorlu araçlarda meydana gelen hasarlardan sorumlu değildir. Manevi tazminat kapsam dışındadır. Ödeme tutarı, kaza günü geçerli limitlerle sınırlıdır ve başvuru için zamanaşımı süreleri vardır; kazadan sonra geciktirmeyin.
Kaçan araç tespit edilemezse araç hasarınız için başvurabileceğiniz güvence kendi kaskonuzdur. Araç tespit edilmişse işletenine hukuki yoldan başvurma hakkınız saklıdır.
Araç Alım Satımında Poliçe
Poliçe işleten adına düzenlendiği için araç el değiştirdiğinde poliçenin ve basamağın nasıl ele alınacağını satış öncesinde sigorta şirketinize sorun. Aracın muayene durumuna da bakın; araç muayenesi yazımızda zamanı ve kusur türlerini anlattık. Muayene, sigorta ve borç bilgilerinizi e-Devlet'teki "Araçlarım" ekranından birlikte görebilirsiniz. Satış öncesi hazırlığı ve devirden sonra yapılacakları aracı satarken hazırlık ve devir sonrası yapılacaklar yazımızda anlattık.
Resmî Kaynaklar
- SEDDK: Zorunlu Trafik Sigortası Limitleri
- SEDDK: Trafik sigortası basamak basın duyurusu
- Güvence Hesabı: Sık sorulan sorular
- Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları (mevzuat.gov.tr)
- Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- SBM: Kaza Tespit Tutanağı formu
Bilgiler Ekim 2026'da resmî kaynaklardan kontrol edilmiştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da sigorta danışmanlığı yerine geçmez. Kişiye özel durumlarda sigorta şirketine, ilgili kuruma ya da bir avukata başvurmanızı öneririz.
Sık Sorulan Sorular
Kusurluysam kendi aracımın hasarını trafik sigortası öder mi?
Hayır. Zorunlu trafik sigortası yalnızca karşı tarafın zararını karşılar. Kendi aracınızın onarımı için kasko gibi ayrı bir poliçeniz olması gerekir.
Hasarsızlık indirimi bana mı yoksa araca mı bağlı?
İşletene, yani ruhsat sahibine bağlıdır. Poliçe işleten adına düzenlenir. Araç değiştirirseniz basamağınızı yeni araca aktarabilirsiniz; ayrıntı için sigorta şirketinize başvurun.
Karşı taraf sigortasız çıkarsa ne yapmalıyım?
Sigortası olmayan araç söz konusuysa kaza tutanağı düzenlenemez; polis ya da jandarmanın çağrılması gerekir. Güvence Hesabı yalnızca bedenî zararları karşılar. Kaçan araç tespit edilemezse araç hasarınız için başvurabileceğiniz güvence kendi kaskonuzdur; araç tespit edilmişse işletenine hukuki yoldan başvurma hakkınız saklıdır.
